«Мұсылман әлемінің бейнесі» атты көрме

10 тамыз - 5 қыркүйек 2010 жыл
     Көрме «Мәдениет арқылы үнқатысу» атты халықаралық жоба аясында Ш.Марджани атындағы ғылыми және мәдени бағдарламаларды қолдау және дамыту Қорымен (Ресей Федерациясы) бірлесіп ұйымдастырылды.
     Көрме оразаның қарсаңында ашылды және ол мұсылман өнерінің жарқын қырларының біріне арналған.
Экспозицияда Марджани Қорының жинағынан араб каллиграфиясы негізінде жасалған баспалық шамаильдер және Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті Музейінің қорынан Құран басылымдарының жинағы ұсынылған. 2009 жылдың сәуір айынан бастап шамаильдер жинағы Шығыс Мемлекеттік музейінде және Одақтар Үйінің Колонна залында (Москва), «Хазинэ» Ұлттық көркемсурет галереясында (Қазан) ұйымдастырылған көрмелерге қойылды.
Шамаилдерді мұсылмандық энциклопедия деп атауға болады. Мына парақтарда XIX-XX ғғ. аралығындағы дінге сенген адамдарға түсінікті әрі жақын, мұсылман әлемінің бейнелері жинақталған.
     Араб тілінен аударғанда «шамаиль» сөзі «қадір-қасиет, абырой» деген мағынаны білдіреді. Парсы тілінде шамайэл сөзі қосымша мағынаға - «киелі сурет, портрет, бейне» мағынасына ие. XIX ғасырдың екінші жартысында иран өнерінде кең таралған, төртінші халифті және оның ұлдарымен бірге бейнелеген суреттер осылай аталған. Парсылық шамаильдерге қарағанда татарлық шамаильдерде адамның бейнесі салынбаған. Бейнелеу өнерінің туындысы, діни уағыз, әрі әдеби ескерткіш болып табылатын шамаильдің бойынан бейне мен қасиетті сөз мәтіні қатар көрініс тапқан. Жазбалар - Құран аяттары, Пайғамбардың хадистері, араб және парсы хрестоматиялық әдебиеттерінің цитаталары – мұсылман ескерткіштеріндегі суреттермен қатар бейнеленген.
Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті Музейінің қорындағы Құрандар (21 сақтам бірлігі) көркемделу және полиграфиялық орындалу жағынан алуан түрлі. Баспалық Құран үлгілерінің арасында - Қазақстан, Ресей, Түркия, Иран, Сауд Арабиясы, Италия, Тунис, Египет, Пәкістан, Иордания елдерінің араб, орыс, урду және ағылшын тілдеріндегі басылымдары бар. Меккеде басылып, арнаулы қобдишаға салынған, металмен безендірілген ағаш мұқабалы «Құран-Кәрім» жинақтың көркі болып табылады. Сонымен бірге, эспозицияда Елбасына ғарышкер Талғат Мұсабаев тарту еткен, ғарышта болып қайтқан Құран да ұсынылған.